Planeta dla każdego - technikalia - I

NIEZBĘDNY SPRZĘT

Pod względem sprzętowym zadanie jest w zasięgu znacznej wiekszości z nas. Tak naprawdę nie potrzeba ogromnych katadioptryków po 12, czy 14" na montazach o wartości samochodu i topowych kamer które są i tak nie do kupienia dla zwykłego kolesia lub siostrzyczki z PL. Sam łapię tranzyty duzym EDkiem na EQ6 i ATIKiem 314L. Są udokumentowane tranzyty rejestrowane nawet cyfrową lustrzanką z długoogniskowym obiektywem z montażu paralaktycznego. Nie ma żadnej magii i wielkich barier.

Potrzebujesz montaz zdolny uprowadzić krótkie klatki (czasy jakie wchodzą w grę są oczywiscie zalezne od  czułosci sensora i parametrów teleskopu jakim dysponujesz), zakres od kilku do kilkudziesieciu sekund  jest najczęściej w obiegu. Prowadzenie nie musi byc perfekcyjne, Gregorio z Portugalii majacy na koncie wiele zarejestrowanych tranzytów w ogóle nie uzywa guidingu. Mały teleskop na EQ5/CG5 bez wiekszego napinania się (choć posiadanie GOTO na pewno ułatwi zadanie) da radę.

Potrzebujesz do całej zabawy jest sensor. Są pewne problemy z sensorami kolorowymi w fotometrii, ale nie sa to problemy wykluczajace tego typu kamery. To przeszkoda, ale nie dyskwalifikator. Jak już wspomniałem da się to zrobić lustrzanką. Najtansze czułe sensory BW (np. ATIKi czy Meadowskie DSI) sa dostepne już po 100$. Jeżeli posiadasz kamerę CCD z popularną matrycą (klasy ICX205AL, ICX285AL, ICX424AL, ICX429AL ) lub czymś lepszym, nie masz najmniejszych problemów. Jeżeli chcesz zawalczyć lustrzanką zgłoś się do nas. Jest kilka zależności które wyjaśnimy w korespondencji. Będzie dobrze. Jezeli posiadasz internetową kamerkę 8 bit nic z tego naszym zdaniem nie bedzie. Jednak skontaktuj się z nami. Produkty tej klasy bardzo dynamicznie się rozwijają. Zagladniemy w specyfikacje, nigdy nie wiadomo. 
 

CO I JAK

Wszystko polega na zrobieniu serii fotografii gwiazdy którą podejrzewamy o skłonności do posiadania planet. Jeżeli orbita exoplanety przecina linię pomiedzy naszym teleskopem, a obserwowaną gwiazdą, uda nam się ją zarejestrowac. Brzmi bardzo prosto i jest bardzo proste. Gdzie jest haczyk? Nie ma żadnego haczyka, to jest proste. Pomyslmy co ewentualnie mogło by pójśc nie tak i jak się na takie scenariusze zabezpieczyc.

# - Nie moge odnaleźc obiektu na który poluje.

Tu rozwiązaniem oczywistym jest GOTO naszego teleskopu, jednak nie kazdy ma, nie kazde GOTO jest na tyle precyzyjne aby trafiać idealnie w obiekt, nawet jak zalginujemy przyzwoicie nasz setup, no i nie kazde GOTO zakuma o co nam chodzi gdy zażyczymy sobie aby pokazał np. TrES-3... .

Pierwszym rozwiązaniem (dla tych co posiadają GOTO) jest odszukanie w sieci informacji o naszym celu, a dokładnie to jego współrzędnych RA i DEC. Niestety nie ma czegoś takiego jak jedno miejsce gdzie znajdziemy wszystkie niezbędne nam dane. Niemniej po wbiciu w google nazwy planety na którą mamy ochote zapolowac zostaniemy przekierowani do listy wyników na której na pewno odnajdziemy takie pozycje jak :

http://var2.astro.cz/ETD/

Spisujemy sobie dane które będą czytelne dla naszego GOTO i po problemie. Dobrze jest też zaopatrzyc się w fotografię naszego celu na zblizonym FOV. To na wypadek, gdyby nasze chińskie GOTO nie było zbyt dosłowne Ponownie najlepszą metoda na odnalezienie takiej fotki będzie tu google. Moższ też zwrócić sie do nas. Damy rade.

Gdy nie mamy GOTO musimy zdac się na mapy. Nie jest to tak proste jak walka via GOTO, ale jak najbardziej wykonalne. Musimy jednak znac na tyle swój setup aby wiedziec jakie mapy naszykowac. Najlepszą droga wydaje się byc mapka o FOV naszego szukacza i zasięgu 6 -7 mag., druga o polu ok 3* i zasięgu 10 mag. i trzecia o FOV odpawiadającym polu 2x większym od pola widzenia naszego sensora i zasięgu odpowiadającym zasięgowi jaki osiągamy na 10sekundowej framce z naszego setupu. Najlepszym do tego celu toolem (dla mnie) jest Skymap (wersja Lite co jakiś czas pojawia się za darmo na stronach producenta). Soft ten potrafi dostosowac zasięg do takich wartości jakie są nam potrzebne, jednocześnie dobrze oddając różnice w jasności gwiazd. Oczywiscie inne atlasy tez w większości wypadków posiadają analogiczną funkcjonalnośc. Jak będą sygnały, aby opisac na forum procedurę generowania takich mapek krok po kroku, oczywiście dostarczę wam algorytm step by step.

Jezeli nie dysponujesz realną fotografią dabego rejonu, i asz problemy ze 100%  identyfikacją pola widzenia, bardzo dobrym pomysłem jest użycie plotera AAVSO z opcją "use DSS image"! Wygląd to mniej więcej tak:

http://www.aavso.org/observing/charts/vsp/index.html

# - nie wiem kiedy obserwowac, skąd mam wiedziec czy cos sie wydarzy?

To może byc pewien problem. Niektóre tranzyty trwają po kilkanascie, a nawet kilkadziesiąt godzin. Dodatkowo gwiazdy niezbyt przejmują sie cyklem dobowym Ziemi, zaćmienia mogą zaczynać się lub kończyć w środku dnia, lub w chwili, gdy gwiazda-cel jest tuż nad lub pod horyzontem. Aby tego uniknąć odczytaj efemerydy tranzytów i sprawdzic co jest planowane na najblizszą noc. Gdzie takie efemerydy znaleźć napisaliśmy kilka linijek wyżej, ale nie zaszkodzi jeszcze raz. Na przykład baza ETD będzie doskonałym źródłem:

http://var2.astro.cz/ETD/

Jak to czytac? Wyjaśnię na przykładzie.

http://207.111.201.7...6b.transits.txt

Predicted Transit Epochs: OGLE-TR56 b
Observed Transit Duration: 108.2 Minutes

Begin Transit Window PREDICTED CENTRAL TRANSIT End Transit Window

All Times UT

HJD Year M D H M

2454737.63 2008 9 28 3 8 2454737.67 2008 9 28 4 4 2454737.71 2008 9 28 5 1
2454738.84 2008 9 29 8 13 2454738.88 2008 9 29 9 9 2454738.92 2008 9 29 10 6
2454740.05 2008 9 30 13 18 2454740.09 2008 9 30 14 14 2454740.13 2008 9 30 15 11

# - jak planowac obserwacje? Co powinienem brac pod uwage?

Ważne są trzy sprawy.

- Obiekt powinien byc w zaięgu twojego sprzętu.
- Obiekt powinien byc w dogodnej pozycji w trakcie tranzytu
- Obiekt powinien tranzytowac w czasie gdy będziesz w stanie to zarejestrowac.

Zasięg twojego sprzętu oznacza, że trzeba brac pod uwagę możliwości swojego sensora i montażu. Aby osiągnąc najlepsze i najprecyzyjniejsze wyniki dobrze by było ustawic taką długośc czasu naświetlania klatek aby ilośc zliczeń obietku oscylowała w okolicach połowy histogramu... brzmi groznie... ale to banalna zależnośc opisana w pokrętny sposób, aby zaciemnic Nie ma sie co przejmowac. Generalnie chodzi o to, aby gwiazdka nie była za ciemna lub za jasna (lub przepalona). Jest prosta metoda dobrania czasów jeżeli nie masz jeszcze wyczucia swojego setupu. Po ustawieniu obiektu w kadrze, wypal 20to sekundową klateczkę i sprawdz jaką jasnośc ma twoja gwiazdka (w Maximie np. poprzez uruchomienie opcji analyze > photometry i najechanie na gwiazdkę (dostaniemy minmalną i maksymalną wartosc pikselków w okręgu, w sofcie Artemisa można to zobaczyc uzywając funkcji focus asist itd. itd. To juz jak tam wasz soft na to pozwala) Dla 16bitowych kamerek wynik w okolicach 30 - 40 tysięcy będzie ok, Gdy będzie więcej, skróc czas naswietlania i powtórz procedurę , jak będzie mniej podnieś czasy i ponownie zrób kontrol. Jezeli za cel wybrałes słabą gwiazdkę może się okazac , ze aby osiągnąc tą połowę histogramu, musisz miec klatki kilkuminutowe, a to może oznaczac problem, jezeli tracking twojego montazu nie jest najwyższych lotów. Problem, poniewaz soft analizujący może zaprotestowac, gdy zamiast mniej więcej centroidu, dostanie przecinek ze sporym ogonkiem. Jak by ktoś był ciekawy, o co dokładnie chodzi to proszę pytac, co wiem to wyjasnię.

Co oznacza, że obiekt musi byc w dogodnej pozycji w trakcie tranzytu? Oznacza to, ze jezeli nie chcesz zarejestrowac jedynie początku lub wyjścia z tranzytu, to przez cały czas zjawiska, twój cel musi byc względnie wysoko na niebie (jeżeli zejdzie nisko, wpadniesz w problemy dużej masy powietrza przez jaką będziesz musiał się przebic, a więc i wszystkie powiązane z tym szykany, jezeli obserwujesz z obserwatorium i wiesz, że masz jakieś obiekty które częściowo zasłaniają hoyzont (drzewo, pobliski budynek itd) to musisz uwzględnic to, ze twój cel w któryms momencie się za tą przeszkodę schowa), muszą byc mniej więcej równe warunki (nie może się zrobic na przykład jasno, lub cel w swej wędrówce dotrze do łuny pobliskiego miasteczka itp.), twój setup musi byc w stanie śledzic obiekt (czyli pamietaj o takich sprawach jak na przykład konieczny flip gdy gwiazdka przecina w trakcie nocy zenit itp. ).

Co oznacza, że obiekt musi tranzytowac w czasie gdy będziesz w stanie to zarejestrowac? Przede wszsystkim uwzględnij swój rozkład dnia. Czy będziesz w stanie pójśc jutro na ważne spotkanie lub klasówkę gdy spędziłeś ostatnią noc między pierwszą, a piąta rano na dziesieciostopniowym mrozie pilnując tranzytu? Czy przypadkiem gwiazda-cel mimo, że będzie wysoko, to jej planety zakończą tranzyt np. na 15 min. przed wschodem Słońca? Czy aby napewno wystarczy Ci godzina czasu na uruchomienie wszystkiego, zalginowanie, wyostrzenie, odnalezienie celu i dobranie czasów sesji? Czy aby na pewno tego dnia nie masz rocznicy ślubu lub umówionej imprezki ze znajomymi?  itd. itd.

JAKOŚĆ DANYCH

NIC nie musisz. NIE ma niewolno, NIE ma, że bez filtra do domu.

To są sprawy, które nie uniemozliwiają zarejestrowanie tranzytu. Słaba jakośc danych utrudnią życie profesjonalistom chcącym wykorzystac twoje dane lub uniemożliwi im pełną ich analizę. W najgorszym przypadku nie wykorzystają twojego materiału.  

- Brak odpowiedniego filtra zaowocujue tym, ze wynik bedzie trzeba jakoś przeskalowac aby móc obrabiac to dalej. Nie zawsze się da i ma to sens, ale ciągle dostarczyłeś zawodowcom wartościowy pomiar O-C
- Brak pełnej, poprawnej redukcji wpłynie negatywnie na możliwości i czas niezbędny do poświecenia, aby dało sie na twoich danych przeprowadzic fotometrię aperturową. Dane będą gorszej jakości i łatwiej będize ci popełnić pomyłke przy interpretacji. Zawodowiec wiedzacy o braku pełnej redukcji danych doskonale bedzie wiedział na jak głęboka interpretacja może sobie pozwolić a co większego sensu już nie ma.
- Brak korekty do HJD czy Air Mass zaowocuje jedynie tym, że chętny do wykorzystania tych danych, będzie musiał cię poprosić e-mailem o informację o współrzędne geograficzene w jakich wykonano obserwację i tyle.

itd itd.

Możecie to zrobic tylko dla siebie. Jezeli jednak chcecie aby wasza praca pomogła zawodowcom w popychaniu świata naprzód, zapoznanie się z wątkiem, gdzie Kamil wyjaśnia w przystępny sposób, co do czego, oraz gdzie, będzie naprawdę dobrym pomysłem.

http://astro-forum.o...o...=25256&st=0

PO PROSTU DZIAŁAJ

1. Odnaljdź cel i wykadruj tak aby mieć w kadrze co najmiej jedną stabilną gwiazdę referencyjną,
2. Dobierz czasy klatek tak aby cel był w okolicach 30-40tyś zliczeń,
3. Skontroluj i ustaw czas systemowy.
4. Na godzine przed rozpoczęciem zjawiska uruchom sekwencję o zadanym czasie naświetleń i przerw
5. Pilnuj czy nie przylazły chmurwy lub montaz nie chce sieknąc kamera w pier.
6. Godzine po tranzycie wylacz wszystko.
7. Przejdź do drugiej cęści technikaliów:

http://www.astroamator.info/planeta_dla_kazdego_-_mra2009/planeta_dla_kazdego_-_technikalia_ii.html

Twój adres email (nie będzie widoczny)

Twoje imię lub nick

Tytuł komentarza

Komentarz
 znaków pozostało

Wyślij